Spacer w ulewnym deszczu, kiedy na dodatek na dworze jest zimno i ponuro, u niejednej osoby skończył się przeziębieniem. Mieć katar, kaszel i dreszcze to nic przyjemnego. Czy jednak od razu trzeba biec do apteki po farmakologiczne specyfiki? Zanim zaczniemy się leczyć, przyjrzyjmy się sprawdzonym metodom leczenia w warunkach domowych.

• Objawy przeziębienia
• Katar i kaszel – domowe sposoby
• Ból gardła – leczenie
• Bóle głowy i mięśni

Objawy przeziębienia

Przeziębienie jest chorobą wirusową, która zwykle rozwija się stopniowo. Początkowym symptomem może być uczucie drapania w gardle, lekkie osłabienie oraz nadmierne łzawienie. Kiedy wirus zaczyna się namnażać, dochodzi do tego ból gardła, podwyższona temperatura ciała oraz nasilający się katar. Osoby ze słabą odpornością mogą się przeziębiać nawet kilka razy w roku, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.

Wirusy rozprzestrzeniają się drogą kropelkową — możemy się zarazić, kiedy ktoś na nas kichnie lub zakaszle w bliskiej odległości. Drobnoustroje osiadają także na klamkach, poręczach w komunikacji miejskiej, ekranach telefonów komórkowych i klawiaturach komputerowych. Do najczęstszych objawów przeziębienia należą:

• kichanie i swędzenie w nosie
• niedrożność nosa i wodnisty katar
• drapanie i ból gardła
• suchy lub mokry kaszel
• ból głowy o umiarkowanym nasileniu
• ogólne zmęczenie organizmu

Czasem trudno jest odróżnić zwykłe przeziębienie od grypy — objawy tej drugiej są jednak znacznie bardziej nasilone, występują nagle i towarzyszą im bardzo wysoka gorączka (powyżej 38,5°C), silne bóle mięśniowe oraz całkowity brak energii.

Katar i kaszel – domowe sposoby

Katar jest bardzo uciążliwym objawem przeziębienia — środki farmakologiczne rzadko kiedy przynoszą natychmiastową ulgę, a jedynie łagodzą objawy. Jednym z domowych sposobów na przeziębienie, które mogą pomóc w złagodzeniu kataru, są inhalacje nad miską z gorącą wodą. Wystarczy garść suszonego rumianku zalać wrzątkiem i wdychać aromatyczne opary, nakrywając głowę ręcznikiem. Inhalacja zwiększa przepływ krwi do błon śluzowych nosa objętych stanem zapalnym, pomaga w oczyszczeniu dróg oddechowych i udrożnieniu zatok.

Do inhalacji można również wykorzystać:

• olejek eukaliptusowy (5–7 kropli na litr wody)
• liście mięty pieprzowej
• tymianek lub oregano
• sól fizjologiczną lub morską

Sprawdzone metody na suchy kaszel stosowały już nasze babcie — wystarczy natrzeć się kamforą lub maścią terpentynową i położyć się pod ciepłym kocem. Maść rozgrzewa klatkę piersiową, poprawia krążenie i ułatwia odkrztuszanie zalegającej wydzieliny.

Bardzo dobrze działa także przygotowanie naparu z prawoślazu, lukrecji oraz świeżego imbiru. Korzeń imbiru należy pokroić w cienkie plasterki, zalać gorącą wodą i dodać miód oraz plasterek cytryny. Taki napar łagodzi podrażnienie gardła, wspomaga wykrztuszanie i wzmacnia odporność.

Na przeziębienie najlepiej jest wypić ciepłe mleko z czosnkiem. Zmiażdżony ząbek czosnku należy zalać lekko podgrzanym mlekiem — taka mikstura na pewno rozgrzeje od środka, podziała antybakteryjnie, przeciwzapalnie i wesprze układ odpornościowy w walce z wirusem.

Ból gardła – leczenie

Aby złagodzić ból gardła, warto stosować płukanki z naparu rumianku, szałwii lub olejku z drzewa herbacianego. Jeśli chodzi o zioła, wystarczy przygotować mocny napar (dwie łyżki ziół na szklankę wody), ostudzić do temperatury ciała i przepłukiwać nim gardło co 2–3 godziny. Kilka kropel olejku można natomiast wlać do przegotowanej, letniej wody — taka mikstura dezynfekuje jamę ustną i łagodzi stan zapalny.

Dobrze działa także płukanie gardła roztworem soli kuchennej lub morskiej. Na szklankę ciepłej wody przypada jedna płaska łyżeczka soli. Płukanie solanką redukuje obrzęk błony śluzowej, zmniejsza ilość bakterii w jamie ustnej i przyspiesza gojenie.

Można dodatkowo zastosować okłady z liści kapusty na szyję. Należy je najpierw lekko zgnieść wałkiem (aby puściły sok), potrzymać w ciepłej wodzie przez kilka minut, a następnie obłożyć nimi bolącą okolicę gardła. Taki okład warto trzymać przez około 20–30 minut, najlepiej wieczorem przed snem. Kapusta ma właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, dlatego tradycyjnie stosuje się ją przy infekcjach górnych dróg oddechowych.

Dodatkowe sposoby łagodzenia bólu gardła

• ssanie tabletek z witaminą C lub cynkiem
• picie herbaty z miodem i cytryną
• unikanie zimnych napojów i lodów
• nawilżanie powietrza w pomieszczeniach
• rezygnacja z palenia papierosów i przebywania w zadymionych miejscach

Bóle głowy i mięśni

Ból głowy podczas przeziębienia potrafi dać we znaki bardziej niż inne objawy. Warto, by złagodzić jego nasilenie, nacierać skronie kilkoma kroplami olejku geraniowego, eukaliptusowego czy rozmarynowego. Masaż można wykonywać przez kilka minut delikatnymi, okrężnymi ruchami. Dla lepszego efektu warto położyć się w zaciemnionym pokoju i umieścić na oczach chłodny kompres z rumianku lub czarnej herbaty.

Ból mięśni, który często towarzyszy infekcjom wirusowym, złagodzą masaże z dodatkiem maści majerankowej, kamforowej lub arnikowej. Można również zastosować ciepłą kąpiel z solą Epsom (siarczan magnezu) — magnez wchłaniany przez skórę rozluźnia napięte mięśnie i działa przeciwbólowo.

Inne naturalne metody na dolegliwości bólowe

• okłady z lnianego woreczka wypełnionego podgrzanym ziarnem
• picie naparu z kory wierzby (naturalna aspiryna)
• stosowanie plastrów rozgrzewających na bolące partie ciała
• odpoczynek w pozycji leżącej z uniesionymi nogami

W medycynie ludowej najlepszym remedium na przeziębienie jest rosół z kury. Już sam aromat podczas gotowania zupy łagodzi dolegliwości takie jak katar, kaszel i ból głowy. Dzięki właściwościom antybakteryjnym, przeciwzapalnym i rozgrzewającym można go z powodzeniem stosować jako antidotum na przemarznięcie. Gorący rosół dostarcza organizmowi minerałów, aminokwasów i płynów, co wspomaga regenerację osłabionego organizmu i przyspiesza powrót do zdrowia.